Choroby w czasie ciąży

Według szacunków WHO co roku ponad 20 milionów kobiet doświadcza problemów zdrowotnych związanych z ciążą. Co więcej – życie ok. 8 milionów kobiet jest zagrożonych, a w 1995 roku 500 000 kobiet zmarło w wyniku komplikacji związanych z ciążą i porodem. Ciąża niesie za sobą zróżnicowany poziom ryzyka dla zdrowia kobiety, w zależności od ich stanu przed ciążą, jak i podczas jej trwania.

Jakiekolwiek choroby w czasie ciąży czy dolegliwości, które pojawiają się w ciąży są dla matki źródłem niepokojów i lęków. Tym bardziej, że w ciąży kobieta narażona jest bardziej na ich pojawienie się i nie zawsze staje się ona okresem promiennego zdrowia. Mimo prób zachowania zdrowia przez odpowiednie odżywianie i ćwiczenia, wiele kobiet spędza znaczą część z tych dziewięciu miesięcy zapobiegając rozlicznym dolegliwościom. Warto zdawać sobie sprawę, że niektóre dolegliwości mogą być bardziej niebezpieczne, inne mniej. Najważniejsze jednak aby szybko je rozpoznać i wyleczyć i zauważyć zmiany w ciąży.

Popularne czynniki ryzyka

• Wiek obojga rodziców – rodzicielstwo zarówno w zbyt młodym, jak i zbyt późnym wieku ma wpływ na stan kobiety.
• Przyjmowanie narkotyków lub uzależnienie od nich.
• Wzrost – u kobiet mierzących mniej niż 1,5 m wzrasta ryzyko wystąpienia przedwczesnego urodzenia dziecka, poza tym mają mniejszą miednicę.
• Leki.

Czynniki, które związane są z poprzednimi ciążami

• Komplikacje – jeśli wystąpiły podczas poprzednich ciąż, częściej zdarzają się w kolejnej,
• Liczne ciąże – kobiety, które rodziły już pięć razy narażone są bardziej na gwałtowny poród i możliwość wystąpienia po nim krwawienia,
• Ciąże mnogie – jeśli kobieta była w ciąży mnogiej (dwojaczki, trojaczki), wzrasta ryzyko nieprawidłowo ułożonego łożyska.

Czynniki socjalne i ekonomiczne

• Waga – zbyt mała powoduje niską masę urodzeniową u dzieci; zbyt duża – dużą masę dziecka, a także sprzyja rozwojowi cukrzycy ciężarnych, wysokiemu ciśnieniu krwi, ciąży przenoszonej i cięciu cesarskiemu.

Oto niektóre z chorób w czasie ciąży, które mogą wystąpić w trakcie i/lub po porodzie z powodu wielu zmian, jakie ciąża powoduje w organizmie kobiety:

• Anemia w ciąży.
• Ból pleców – kobiety skarżą się na niego szczególnie w trzecim trymestrze, kiedy przesuwa się o zarodek ciężkości. 
Zespół cieśni nadgarstka – zdarza się w 21%-62% przypadkach, prawdopodobnie z powodu obrzęku.
Zaparcia – podwyższony progesteron zwiększa absorpcję wody. 

• Skurcze Braxtona Hicksa – okolicznościowe, nieregularne, często bolesne skurcze, które występują kilka razy dziennie. 

• Obrzęki – spowodowane przez ucisk żyły głównej dolnej i żyły miednicy przez macicę, co prowadzi do wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w dolnych częściach ciała. 

• Zgaga i nudności – dolegliwości te mogą być spowodowane przez refluks żołądkowo-przełykowy, chorobę powoduje rozluźnienie dolnego zwieracza przełyku, jak również przez zwiększenie ciśnienia wewnątrzbrzusznego, spowodowane przez powiększenie macicy.
• 
Hemoroidy często pojawiają się podczas ciąży. Zwiększony zastój żylny i kompresja żyły głównej dolnej prowadzi do powstania zatorów w układzie żylnym, a także wzrostu ciśnienia brzucha.
 Hemoroidy w ciąży mogą występować w okolicach odbytu i sromu.
• Ból obręczy biodrowej - zaburzenie to jest złożone i wieloczynnikowe, może być powodowane przez różne czynniki z obwodowego lub ośrodkowego układu nerwowego, zmienioną miękkość/sztywność mięśni, miękkość i uszkodzenie ścięgna/więzadeł odpowiedzialnych za mechanikę ciała. Ból obręczy biodrowej może rozpocząć się podczas lub po porodzie. Pojawia się wtedy ból, niestabilność lub zaburzenie spojenia łonowego i/lub stawów krzyżowo-biodrowych.
• Depresja poporodowa.
• Psychoza poporodowa. 

• Ból więzadła obłego.
• 
Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe.
• Zwiększona częstość oddawania moczu – spowodowane zwiększeniem objętości wewnątrznaczyniowej, podwyższonej filtracji kłębuszkowej i uciskiem pęcherza przez macicę.
• 
Żylaki w ciąży – te częste dolegliwości spowodowane są przez rozluźnienie mięśni gładkich żylnych i wzrost ciśnienia wewnątrznaczyniowego. 

• Choroby skóry – swędzące grudki i pokrzywka ciążowa, grudki i świąd wokół pępka, który rozprzestrzeniają się na całym ciele z wyjątkiem wnętrza dłoni i twarzy.

Bibliografia

Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
Opala T. Ginekologia - podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3353-5
Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6