Cukrzyca w ciąży.

Cukrzyca ciążowa, inaczej nazywana cukrzycą ciężarnych, to po prostu podniesiony poziom glukozy we krwi podczas ciąży. W czasie ciąży zachodzą zmiany w metabolizmie kobiety – hormony sprawiają, że organizm wydziela mniej insuliny i nie radzi sobie z transportem glukozy układu krwionośnego do komórek ciała. Zwiększa to ilość krążącej glukozy we krwi i czyni ją dostępną dla dziecka. Wraz z rozwojem ciąży, poziom glukozy po posiłku wzrasta coraz bardziej.

W trzecim trymestrze ciężarne mają wyższy poziom glukozy we krwi po posiłku niż kobiety, które nie są w ciąży, pomimo normalnego i powyżej normalnego wydzielania insuliny. Podczas snu poziom glukozy spada i rano jest niższy niż średni u nieciężarnych kobiet.

Czynniki cukrzycy w ciąży

Nie wiadomo dokładnie, dlaczego cukrzyca rozwija się u niektórych kobiet a u innych nie. Ryzyko jej wystąpienia wzrasta, gdy:

• w rodzinie kobiety zdarzyły się przypadki wystąpienia cukrzycy ciężarnych,
• kobieta urodziła w poprzedniej ciąży duże dziecko, powyżej 4,5 kg,
• kobieta ma nadwagę lub jest otyła,
• kobieta choruje na zespół policystycznych jajników.

Objawy cukrzycy w ciąży

• cukier w moczu,
• nadmierne pragnienie,
• częste oddawanie moczu,
• zmęczenie,
• mdłości,
• częste infekcje pęcherza, pochwy i skóry,
• zaburzenia widzenia.

Cukrzyca - badanie

Średnio cukrzyca rozwija się u 2-5% ciężarnych, a wśród populacji, gdzie ryzyko wystąpienia cukrzycy ciężarnych jest wyższe, obejmuje 7-9% kobiet. W trakcie ciąży, pomiędzy 24-28 tygodniem przeprowadza się test obciążenia glukozą. Wykonuje się je w tym okresie, ponieważ wtedy łożysko wydziela duże ilości hormonów, które wpływają negatywnie na insulinę. Najpierw pobierana jest na czczo krew, następnie kobieta wypija 50 g glukozy i po godzinie znów pobiera się krew.

Kobieta w ciągu tej godziny powinna tylko siedzieć, ponieważ spacerowanie czy inna aktywność fizyczna, mogłaby spowodować, że wynik byłby niemiarodajny. Jeśli wynik nie jest prawidłowy, powtarza się test z 75 g glukozy, a krew pobiera się po 2 godzinach. Jeśli i ten test będzie nieprawidłowy – oznacza to cukrzycę ciążową. Kobieta jest wtedy kierowana do diabetologa.

Leczenie cukrzycy ciężarnych

• Normalizacja poziomu cukru we krwi – pierwszym krokiem ku temu jest dieta z niską zawartością cukru i węglowodanów. Kobieta powinna spożywać 6-8 posiłków dziennie. Zalecane są warzywa, owoce, tłuszcze, białko oraz mało cukru. Dietę należy uzupełniać solami mineralnymi i witaminami. Niektóre diety w ciąży zmniejszają także liczbę przyjmowanych kalorii. Jeśli dieta nie jest skuteczna w obniżaniu poziomu glukozy, przepisywane są zastrzyki z insuliny.
• monitorowanie poziomu cukru – w większości przypadków oznacza to, że należy mierzyć poziom cukru za pomocą specjalnego urządzenia (gleukometru) kilka razy dziennie. Poziom glukozy we krwi przed posiłkiem nie powinien przekroczyć 79-108 mg%, poziom glukozy we krwi po posiłku 79-144 mg%, a wartość hemoglobiny glikowanej powinien być niższy niż 5,6%.

Lekarze zalecają

• Kontrolowanie zdrowia płodu – wielu lekarzy zaleca częstsze badania dziecka przed jego przyjściem na świat. Najczęściej są to badania nieinwazyjne.
• Badania ultrasonograficzne, by określać wagę dziecka.
• Zaplanowanie porodu – dziecko może ważyć nawet ponad pięć kilogramów – dlatego też lekarz może wywołać poród przed terminem lub zakończyć ciążę poprzez cesarskie cięcie. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia komplikacji zarówno u matki, ja i dziecka.
• Sprawdzenie poziomu cukru we krwi noworodka.

Jeśli cukrzyca w ciąży jest zdiagnozowana i prawidłowo leczona, istnieje małe ryzyko wystąpienia komplikacji.

Jeśli jednak choroba nie jest kontrolowana, może wpłynąć zarówno na matkę i na dziecko poprzez:

• zwiększenie masy dziecka,
• przedwczesny poród,
• zwiększając konieczność wykonania cesarskiego cięcia,
• podnosząc nieznacznie ryzyko śmierci dziecka.

Kobiety u których cukrzyca jest kontrolowana mogą urodzić zdrowe dzieci, a choroba powinna ustąpić po zakończeniu ciąży. Objawy cukrzycy mogą pojawić się także w kolejnych ciążach. Poza tym kobiety, które chorowały na to schorzenie w ciąży, są bardziej narażone na wystąpienie cukrzycy w ich późniejszym wieku. Dlatego warto wprowadzić odpowiednią profilaktykę cukrzycy wcześniej.


Bibliografia

Czech A., Tatoń J. Cukrzyca. Podręcznik edukacji terapeutycznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13115-2
Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7