Nudności i wymioty u ciężarnych

Ponad połowa kobiet w ciąży cierpi z powodu nudności i wymiotów podczas jej trwania. Ponieważ każda kobieta jest inna, jak również każda ciąża, dolegliwości te różnie przebiegają. Nudności i wymioty pojawiają się około 6. tygodnia ciąży. Zwykle mówi się o nich jako o „porannych nudnościach”, ale mogą występować w ciągu całego dnia. W około 80% przypadków dolegliwości te mijają około 12. tygodnia ciąży, choć czasami zdarza się, że kobieta boryka się z nimi przez całą ciążę. Pozostałe 20% doświadcza nudności dłużej niż przez kilka pierwszych tygodni. Dolegliwości mogą mieć wpływ na porządek dnia kobiety, a czasami wymuszają w nim zmiany.

Dlaczego w ciąży do dokuczają nudności i wymioty?

Nie wiadomo, co dokładnie wywołuje poranne mdłości i wymioty u ciężarnej. Badania naukowe wskazały jednakże na związek gonadotropiny kosmówkowej (hormon hCG) z tymi dolegliwościami. Sam hormon, według naukowców, nie powoduje dolegliwości w ciąży – odpowiadają za nie najprawdopodobniej substancje, które stymulują jej syntezę we wczesnym etapie ciąży. Obecnie znanych jest co najmniej 11 działających lokalnie hormonów, które stymulują wydzielanie i uwalnianie hormonu hCG z łożyska. Potrzebne są jednak dalsze badania, by to potwierdzić.

Ciąża - wymioty

W większości przypadków nudności i wymioty we wczesnej ciąży nie są zagrożeniem dla matki ani dziecka. Krótkie niedobory w diecie nie mają aż takiego wpływu na przebieg ciąży, ale przewlekłe i uciążliwe dolegliwości w ciąży już tak. Przeważnie po kilku tygodniach kobietom wraca apetyt i organizm zatrzymuje już pokarmy. Jeśli jednak kobieta nadal nie może normalnie przyjmować pożywienia i płynów, powinna skonsultować się z lekarzem, ponieważ może to doprowadzić do odwodnienia organizmu. W wielu przypadkach potrzebna jest wtedy hospitalizacja – podawane są wtedy witaminy i płyny. Jeśli kobieta oddaje mocz rzadko lub ma on ciemnożółty  kolor, może to być sygnałem wystąpienia odwodnienia. Nudności i wymioty w ciąży trudno kontrolować, dlatego im wcześniej problem jest rozpoznany, tym lepiej.

Sposoby na nudności w ciąży

Co robić w wypadku wymiotów i nudności w czasie ciąży? Oto wskazówki, które mogą pomóc w ich opanowaniu.

Po pierwsze – dieta

• Po przebudzeniu warto zjeść kilka krakersów i pozostać w łóżku przez około 15 minut.
• Należy wstawać powoli i nie kłaść się po posiłku.
• Można spróbować jeść posiłki i przekąski tak często, aby brzuch nie był pusty, np. co dwie godziny.
• Nie należy wahać się jeść, co się lubi. Warto jednak unikać potraw ostrych, smażonych lub tłustych.
• Jeśli sam zapach gotowania powoduje mdłości, warto poprosić kogoś innego o przygotowanie posiłków lub wietrzyć pomieszczenie.
• Warto także spróbować jeść chłodniejsze potrawy zamiast gorących – pachną one wtedy mniej intensywnie.
• W niektórych przypadkach nudności w ciąży przykre objawy pomaga łagodzić zapach cytryny lub imbiru.
• Należy pić często, ale małe ilości płynów.
• Warto unikać przyjmowania płynów podczas posiłku i bezpośrednio przed lub po nim.
• Te pokarmy mogą pomóc uporać się z nudnościami w ciąży: chipsy, precle, pikle, lemoniada, masło orzechowe, brązowy ryż, jabłka, orzechu, plastry selera, ziemniaki, żelatyna, bulion, woda gazowana, piwo imbirowe, krakersy, arbuz.

Po drugie – styl życia

• Kobieta winna odpoczywać tak często jak może, ponieważ poranne mdłości i nudności nasilają się, gdy kobieta jest zmęczona. Zwykle kobieta potrzebuje więcej snu podczas pierwszego trymestru.
• Warto unikać gorących i dusznych miejsc, bo mogą też przyczyniać się do powstawania dolegliwości, a w zamian dużo czasu spędzać na świeżym powietrzu.
• W niektórych przypadkach pomagają zabiegi akupresury, ale należy skonsultować się z lekarzem przed ich zastosowaniem.
• Imbir –  może pomóc w kłopotach żołądkowych, jeśli dostarcza się go w dawce 250 mg cztery razy dziennie.
• Warto też sprawdzić, czy za nudności w ciąży nie odpowiada tabletka z witaminami. Jeśli pojawią się one po jej zażyciu, warto odstawić ją i przyjmować sam kwas foliowy.

Czego należy unikać w ciąży?

Należy zwrócić uwagę na produkty pochodzenia naturalnego, które są zwykle postrzegane jako bezpieczne. Jednakże przed przyjmowaniem ziołowych środków należy porozmawiać najpierw z lekarzem.

Kobiety w ciąży powinny unikać zażywania środków dostępnych bez recepty, ale istnieją bezpieczne preparaty wydawane na receptę, które mogą załagodzić nudności i wymioty w ciąży. Może przepisać je lekarz prowadzący ciążę. Również suplementacja witaminy B12 (10-25 mg trzy-cztery razy dziennie) może wpłynąć pozytywnie na te dolegliwości w ciąży.  

Przeważnie nudności w czasie ciąży związane są z jej wczesnym etapem i potem mijają całkowicie. Kobiety, u których były one delikatne lub umiarkowane, zwykle początkowo przybierają na wadze mniej. Rzadko zdarza się, aby był to powód do zmartwień, o ile kobieta wcześniej miała prawidłową wagę. Zwykle podczas ciąży kobieta przybiera na wadze 6,5-11 kilogramów, ale wszystko zależy od jej wcześniejszej wagi. Istnieje niewielkie ryzyko, że przewlekłe wymioty w ciąży lub zbyt małe przybieranie kobiety na wadze podczas ciąży może przyczynić się do obniżenia wagi dziecka lub, że będzie ono mniejsze.

Kobiety, które nie radzą sobie z dolegliwościami w ciąży, czują się czasem niezrozumiane. Może to wywoływać u nich stany depresyjne. Dlatego warto powiedzieć o wszystkim najbliższym – o tym, jak kobieta się czuje, co wpływa na jej samopoczucie. 

Bibliografia

Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9
Lindemann O., Ortemberg A., Ciąża i poród naturalny, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-10962-9
Dambro M.R. 5 minut konsultacji klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-97-3
Hyla-Klekot L., Kokot F. (red.), Davidson Choroby wewnętrzne, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-074-0