Padaczka a ciąża

Kiedyś kobiety, które cierpiały na epilepsję były odwodzone od pomysłu posiadania dziecka. Obecnie dzięki właściwej i wcześnie rozpoczętej opiece prenatalnej ponad 90% matek z padaczką rodzi zdrowe dzieci. Co zrobić jeszcze przed zajściem w ciążę? Przed podjęciem starań o dziecko kobieta powinna przede wszystkim odbyć konsultację z położnikiem i neurologiem. Ocenią oni jak kobieta radzi sobie z chorobą i jakie zmiany w leczeniu trzeba wprowadzić.
 

Epilepsja - jak przygotować się na ciążę?

Podczas trwania ciąży kobieta musi być pod ich opieką, by ryzyko wystąpienia powikłać było jak najmniejsze zarówno dla matki jak i dziecka. Kobieta powinna przyjmować zalecane leki w dawkach jakie zostały ustalone przez lekarza.

Poza tym ważne jest, aby jeszcze przed ciążą odżywiała się zdrowo, przyjmowała witaminy – czasami lekarz zaleca kobiecie przyjmowanie większych dawek kwasu foliowego, ponieważ leki przeciwpadaczkowe mogą wpływać na sposób przyswajania leku przez organizm, podejmowała aktywność fizyczną, wysypiała się i zrezygnowała z używek.

Trzeba zaznaczyć jednak, że niektóre kobiety chorujące na epilepsję mają nieregularne cykle miesiączkowe lub inne problemy ginekologiczne, które mogą utrudniać zapłodnienie. Leki również mogą się do tego przyczyniać.

Padaczka w ciąży

Kobiety z padaczką są bardziej narażone na wystąpienie takich komplikacji związanych z ciążą jak:

• przewlekłe poranne nudności,
• anemia,
• krwawienie z pochwy podczas i po ciąży,
• przedwczesne oddzielenie się łożyska,
• podwyższenie ciśnienia krwi i obecność białka w moczu po 20 tygodniu ciąży,
• przedwczesny poród,
• niska waga urodzeniowa dziecka.

Każdą ciążę należy traktować indywidualnie, dlatego nie można powiedzieć, że zmiany jakie ona przyniesienie u każdej kobiety będą jednakowe. Czasami u ciężarnych z epilepsją choroba pozostaje bez zmian, dla niektórych jej objawy epilepsji słabną, a dla innych, szczególnie tych u których choroba jest słabo kontrolowana, liczba ataków może się nasilić.

Wpływ leków na kobietę i dziecko

Wszystkie leki jakie matka przyjmuje podczas ciąży mogą wpływać na dziecko. Wady takie jak rozszczep podniebienia, wady cewy nerwowej, nieprawidłowości związane z układem kostnym i sercem, wrodzone wady układu moczowego i pokarmowego mogą wiązać się z lekami przeciwpadaczkowymi.

Gdy kobieta je przyjmuje ryzyko wystąpienia wad u dziecka wynosi 4-8% w porównaniu do 2-3% u innych dzieci. Ryzyko wzrasta, gdy leków przeciwpadaczkowych jest więcej. Jednakże bez nich napady padaczkowe mogą być niekontrolowane, co w konsekwencji może  doprowadzić do ograniczenia dostaw tlenu dla dziecka. Ataki mogą także zwiększyć ryzyko poronienia lub śmierci płodu. Dlatego też w większości przypadków lekarze zalecają przyjmowanie odpowiednich leków. Przepisują wtedy te, które są najbardziej bezpieczne w ciąży i dla kobiety.

Podczas ciąży nerki mogą szybciej wypłukiwać środki farmakologiczne z organizmu kobiety. Dlatego najlepiej jest wtedy zwiększyć dawkę leku pomimo obaw o zdrowie dziecka. Na działanie leków mogą mieć również wpływ nudności i wymioty w początkowym okresie ciąży. Kobieta może wtedy potrzebować dodatkowych dawek leku.

Dzieci, których matka cierpi na epilepsję, są bardziej narażone na wystąpienie u nich padaczki, gdy będą starsze. Inne problemy mogą obejmować drobne wady wrodzone, które mogą wpłynąć na wygląd dziecka – szeroko rozstawione oczy, krótka górna warga. Możliwe są również opóźnienia rozwojowe.

Ciąża a ataki padaczki

Podczas tych 9 miesięcy oczekiwania na dziecko, kobieta również może mieć atak padaczki. Może być on niebezpieczny, ponieważ kobieta narażona jest wtedy na zwiększone ryzyko urazu mechanicznego o mogą spowodować wewnątrzmaciczne niedotlenienie płodu. Jeśli dojdzie to napadu, kobieta powinna poinformować o tym swojego lekarza. Może on zmienić leki, by zapobiec kolejnemu atakowi. Jeśli tak nastąpić w drugiej połowie ciąży, lekarz może skierować kobietę do szpitala i tam monitorować ją i dziecko.

Podczas ciąży kobieta może być poddawana większej liczbie badań ultrasonograficznych, by sprawdzić, czy dziecko rozwija się prawidłowo. W zależności od sytuacji lekarz może zaproponować wykonanie badań w ciąży.

Poród naturalny czy nie?

Większość chorych na epilepsję kobiet rodzi w sposób naturalny bez żadnych komplikacji. U takich rodzących można stosować te same środki znieczulające, co i u zdrowych kobiet. Jeśli do napadu padaczkowego dojdzie podczas porodu, może być on opanowany przez podanie odpowiednich leków. Jeśli atak przedłuża się lub poród nie przebiega prawidłowo, lekarz decyduje o wykonaniu cesarskiego cięcia. Kobieta z padaczką może karmić swoje dziecko piersią, nawet jeśli zażywa leki. 


Bibliografia

Kozubski W., Liberski P.P. Choroby układu nerwowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2636-9
Bassetti C., Daetwyler C., Mumenthaler M. Diagnostyka różnicowa w neurologii, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-7609-036-8
Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6