Plamienie w ciąży

Plamienie w ciąży u przyszłej mamy wywołuje niepokój. Nie zawsze jednak krwawienia w czasie ciąży muszą oznaczać poważne zaburzenia czy poronienie. Nie wpadaj więc od razu w panikę, jeśli na bieliźnie zobaczysz kilka plamek krwi. Potraktuj je jednak jako sygnał alarmowy i udaj się do lekarza. Tylko ginekolog może stwierdzić, co faktycznie odpowiada za plamienia i czy są one powodem do obaw. Często przyczyną występowania plamień w ciąży jest zwyczajne przemęczenie albo „zawirowania” w gospodarce hormonalnej.

Plamienia w pierwszym trymestrze ciąży

Za plamienia w pierwszym trymestrze ciąży mogą odpowiadać:

• implantacja jaja płodowego w macicy – plamienie pojawia się na tydzień lub na dwa tygodnie po owulacji, jest skąpe, zazwyczaj niebolesne, nie ma wpływu na przebieg ciąży;
• zmiany hormonalne – niewielkie plamienia występują w dniach, w których normalnie występowałaby miesiączka, nie są groźne, trwają zwykle dwa-trzy dni;
• schorzenia szyjki macicy (np. polipy czy niewyleczona nadżerka) – krwawienia są skąpe, mogą się pojawiać np. po współżyciu płciowym czy po badaniu ginekologicznym. W celu stwierdzenia schorzeń szyjki macicy wykonuje się cytologię, a czasami również kolposkopię. Duże polipy macicy są usuwane, następnie zakłada się szew szyjkowy. Niewielkie zmiany w obrębie macicy wystarczy obserwować lub stosować leki;
• niedobór gestagenów – gestageny, zwłaszcza progesteron, są odpowiedzialne za utrzymanie ciąży. Ich niedobór wywołuje bezbolesne plamienia, którym mogą towarzyszyć skurcze macicy. Ginekolog może zalecić zażywanie leków – pochodnych progesteronu;
• poronienie – występuje jasnoczerwone plamienie lub przypominające obfitą miesiączkę krwawienie. Jeśli szybko uda się zareagować, można utrzymać ciążę. Po takim incydencie lekarz zaleca leżenie;
• ciąża pozamaciczna – plamienie pojawia się pomiędzy czwartym a ósmym tygodniem ciąży, gdy zarodek zagnieździ się nie w jamie macicy, a np. w jajowodzie, gdzie rosnąc, rozrywa jego ścianki. Plamieniom towarzyszyć mogą silne bóle podbrzusza, zasłabnięcie, omdlenia. W przypadku ciąży pozamacicznej krew nie zawsze wydostaje się z dróg rodnych na zewnątrz. Ciążę pozamaciczną potwierdza USG dopochwowe.

Plamienia w drugim i trzecim trymestrze ciąży

W drugim i trzecim trymestrze ciąży krwawienia zdarzają się rzadziej niż w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Krwawienie w ciąży w drugim trymestrze dotyczy około 20% kobiet i grozi porodem przedwczesnym. Szybka i fachowa interwencja lekarska pozwala jednak zazwyczaj urodzić dziecko w terminie. Do przyczyn występowania plamień w późniejszym okresie ciąży należą:

• przemęczenie – plamienie może się pojawić po zbyt intensywnym wysiłku fizycznym;
• przedwczesne skurcze macicy – występuje niezbyt silne krwawienie z dróg rodnych i bóle brzucha albo pleców w okolicy krzyżowej. Skurcze macicy można zahamować lekami, konieczny jest pobyt w szpitalu.

Krwawienie z pochwy w ciąży w ostatnim trymestrze może oznaczać:

• łożysko przodujące – występuje krwawienie, które się nasila, samopoczucie się pogarsza;
• przedwczesne odklejenie łożyska – plamieniom towarzyszy silny ból brzucha, czasem występuje obfite krwawienie, konieczne jest pozostanie ciężarnej w szpitalu, wykonywane jest badanie USG i badanie KTG – jeśli nie wykazują one oznak niedotlenienia płodu, nie trzeba od razu wykonywać cesarskiego cięcia;
• odejście czopa śluzowego – występuje na kilka dni przed porodem, jest zupełnie naturalne i niegroźne;
• pęknięcie macicy – zdarza się bardzo rzadko, występuje obfity krwotok, wymaga wezwania karetki, grozi śmiercią dziecka i matki. Na pęknięcie macicy narażone są kobiety, które przeszły przed ciążą operację na macicy lub miały w przeszłości wykonywane cesarskie cięcie.

Każde krwawienie czy nawet plamienie w ciąży wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem. Czasami konieczna jest dodatkowa diagnostyka, taka jak USG, która pomaga ustalić położenie łożyska i stan dziecka, badanie wziernikowe przez pochwę, które pozwala ocenić stan narządów rodnych i obserwację szyjki macicy, czy specjalistyczne badanie krwi i moczu w celu wykrycia chorób ogólnoustrojowych.

Bibliografia:
Pisarski T., (red.), Położnictwo i ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-3269-5.