Zatrucie ciążowe

Gestoza (zatrucie ciążowe) jest jednym z najcięższych schorzeń, jakie mogą wystąpić w ciąży. Najczęściej występuje w  drugiej połowie ciąży. Spotykany jest u około 8% ciężarnych. Gestoza może przebiegać w dwóch etapach: z jednym albo dwoma objawami lub jako stan przedrzucawkowy, który oznacza rozwinięcie się wszystkich trzech objawów. Może on przejść także w rzucawkę i bezpośrednio zagrażać zarówno matce jak i dziecku.

Wtedy u ciężarnej występują drgawki niezwiązane z utratą przytomności, często bezdech, upośledzenie widzenia, zawroty oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, bóle w nadbrzuszu, wymioty). Rzucawka jest częstą przyczyną śmierci matki i płodu.

Zatrucia ciążowe - objawy

• podwyższone ciśnienie krwi powyżej wartości 140/90 mmHg,
• wydalanie białka w moczu (białkomocz; wydalenie 300 mg w ciągu 24 godzin jest normalne, mówi się o poważnych zakłóceniach, gdy wydalane jest więcej niż 3 g na 24 godziny),
• obrzęki.

Przyjmuje się, ze puchnięcie nóg u kobiet w ciąży nie jest patologią, jeśli znikają po dobrze przespanej nocy. Jeśli jednak dochodzi do zatrzymywania wody i puchnięcia kostek, nóg, rąk i twarzy, jest to już objaw niepokojący, który może przejść w przyrost masy ciała o więcej niż 1-1,5 kg na tydzień. Dlatego tak istotne jest kontrolowanie przyrostu wagi. Czasami jednak zatrucie ciążowe może przebiegać bez pojawiania się obrzęków.

Zatrucia ciążowe - czynniki ryzyka

Zatrucia ciążowe najczęściej pojawiają się:

• w rodzinach których występuje wysokie ciśnienie krwi,
• u kobiet, które rodziły wielokrotnie,
• u kobiet, które bardzo wcześnie lub bardzo późno urodziły pierwsze dziecko,
• u kobiet, które cierpią na przewlekła chorobę nerek,
• u kobiet, które mają zbyt wysoką masę ciała.

Zatrucia ciążowe - powikłania

W wyniku zatrucia ciążowego może dojść do niedokrwienia macicy. Powoduje to zmiany w tkance łożyska. Nawet lekkie zatrucie ciążowe stanowi poważne zagrożenie dla nienarodzonego dziecka. Często przychodzi ono na świat przedwcześnie lub wykazuje cechy tzw. zahamowania w rozwoju wewnątrzmacicznym, a więc jest mniejszy w stosunku do czasu trwania ciąży, a w skrajnych przypadkach może nawet obumrzeć. Zatrucie ciążowe jest najczęstszą przyczyną przedwczesnych porodów.

Zatrucia ciążowe - leczenie

Ponieważ dokładna przyczyna zatrucia ciążowego nie jest znana, leczyć można tylko jego objawy. Jeśli lekarz podejrzewa to schorzenie u kobiety, kieruje ją zazwyczaj do szpitala. Tam przyszła mama jest dokładnie badana. Podaje się jej leki, zaleca się jej leżenie, a także dużo odpoczynku i ograniczenie soli w diecie. Jeśli stan kobiety się poprawia, po kilku dniach najczęściej wraca do domu. Jeśli utrzymuje się wysokie ciśnienie krwi, pozostaje ona w szpitalu. Przy zaawansowanej ciąży często zaleca się wtedy jej zakończenie. Po porodzie ciśnienie stabilizuje się u około 97% kobiet.

Zatrucia ciążowe - dieta

Regularne wizyty lekarskie z kontrolą ciśnienia, wagi i wykonywanie zalecanych badań mogą wcześnie wykryć patologie ciąży. Ważne jest także odpowiednie odżywianie, które będzie dostarczało prawidłowych ilości białka, witamin i potrzebnych pierwiastków, szczególnie magnezu i wapnia. Wskazany jest także wypoczynek i pobyt na świeżym powietrzu. Podstawowe elementy profilaktyki zatrucia ciążowego to leżenie, dieta w ciąży: małosolna i bogatobiałkowa.
 

Bibliografia

Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9
Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
Kruszyński Z. Anestezjologia położnicza. Położnicze stany naglące., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-4173-6