Badanie poziomu hormonów

Badanie poziomu hormonów kobiecych, zarówno płciowych jak i tarczycy, pozwala wykryć wszelkie zaburzenia hormonalne, które mogą przyczynić się do poronienia lub innych powikłań. Wszelkie schorzenia, które są przez nie powodowane, należy wyleczyć przed zajściem w ciążę. Warto dodać, że badanie hormonalne wykonuje się także po roku bezowocnych starań o dziecko, by sprawdzić, czy cykl menstruacyjny kobiety przebiega prawidłowo, bo właśnie za to hormony odpowiadają.

Badanie hormonalne wykonuje się w określonym dniu cyklu, ponieważ w różnych jego fazach obowiązują inne normy. Do przeprowadzenia badania pobiera się próbkę krwi u kobiety w ciąży.

Hormony jakie można zbadać

Estrogeny
Estrogeny, a wśród nich estron, estradiol i estriol odpowiadają za powstawanie żeńskich cech płciowych i prawidłowy przebieg cyklu. Ich prawidłowy poziom różni się w zależności od fazy cyklu, której badanie zostało przeprowadzone:

• faza folikularna  – 0-587 pmol/l
• owulacja – 124-1468 pmol/l
• faza lutealna – 101-110 pmol/l
• menopauza – 0-110 pmol/l.

Niski poziom hormonów powoduje skąpe miesiączki, suchość skóry, uderzenia gorąca, kłopoty ze snem. Wysoki poziom zaś: obfite miesiączki, obrzęki, predysponuje do powstawania mięśniaków.

Progesteron
Progesteron to hormon produkowany przez jajniki, odpowiedzialny za przygotowanie błony śluzowej macicy do zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej i utrzymanie ciąży. Jego poziom zależy od fazy cyklu:

• faza folikularna < 0,6 – 3,6 nmol/l
• owulacja 1,5 – 5,5 nmol/l
• faza lutealna 3,0-68,0   nmol/l
• menopauza < 0,6 – 3,2   nmol/l.

Niski poziom hormonu odpowiada za obfite i nieregularne miesiączki, problemy z zajściem i utrzymaniem ciąży, bolesność piersi.

Testosteron
Wytwarzają go nadnercza i jajniki. Dzięki niemu wykształcają się cechy płciowe i regulowane jest libido. Wartość referencyjna to 0,7 – 5,0 nmol/I. Niski poziom testosteronu powoduje apatię, stany depresyjne, spadek libido. Wysoki poziom zaś – nadpobudliwość, nadmierne owłosienie, zaburzenia miesiączkowania, problemy z zajściem w ciążę, krwawienie w ciąży.

Prolaktyna
Produkowana jest przede wszystkim przez przysadkę mózgową. Zakres normy to 40 – 530 mlU/ml. Wysoki poziom hormonu powoduje trudności z zajściem w ciążę.

Lutropina
Wydziela ją przedni płat przysadki mózgowej. Hormon ten pobudza jajeczkowanie. Prawidłowy poziom różni się w zależności od fazy cyklu, w której badanie zostało przeprowadzone:

• faza folikularna 1,1-11,6 mlU/ml
• owulacja 17-77 mlU/ml
• faza lutealna 0-14,7 mlU/ml
• menopauza 11,3-39,8 mlU/ml.

Folikulotropina 
Ten hormon w czasie ciąży również wydziela przedni płat przysadki mózgowej. Jego zadaniem jest pobudzanie pęcherzyków jajowych i wydzielania estrogenów.

Prawidłowe wartości:

• faza folikularna 2,8-11,3 mlU/ml
• owulacja 5,8-21,0 mlU/ml
• faza lutealna 1,2-9,0 mlU/ml
• menopauza 21,7-153 mlU/ml.

Trijodotyronina
Trijodotyronina to hormon produkowany przez tarczycę. Jego prawidłowy poziom mięśni się w granicach 70,0-170,0 ng/dl. Zbyt niski jego poziom powoduje senność, brak energii, tycie, wypadanie włosów, sucha skóra, uczucie zimna, zaparcia. Natomiast zbyt duże jego stężenie odpowiedzialne jest za potliwość, zatrzymanie miesiączki, chudnięcie, wilgotną skórę, uczucie gorąca, biegunkę.

Tyroksyna
Tyroksyna to główny hormon produkowany przez tarczycę. Prawidłowa jego wartość powinna się mieścić w przedziale 45,0-125,0 ng/dl. Senność, brak energii, tycie, wypadanie włosów, suchość skóry, uczucie zimna zaparcia powstają, gdy jest go za mało. Potliwość, zatrzymanie miesiączki, chudnięcie, wilgotna skóra, uczucie gorąca, biegunka pojawia się, gdy jest go za dużo.

Należy pamiętać, że wyniki badań należy odnosić do wskazanego przez dane laboratorium zakresu referencyjnego, ponieważ różne placówki mogą opierać się na różnych normach i wielkościach miar.


Bibliografia

Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie,    Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4
Kemona H., Mantur M. (red.), Diagnostyka laboratoryjna, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0