Planowanie ciąży

Gdy kobieta decyduje się na zostanie mamą, zazwyczaj jak najszybciej chce zajść w ciążę. Warto się jednak dobrze przygotować na tę okoliczność. W twoim ciele na najbliższe 9 miesięcy ma zamieszkać nowe życie, które będzie od ciebie całkowicie zależne. Warto zapewnić mu jak najlepsze warunki do rozwoju. Jak więc powinno wyglądać prawidłowe planowanie ciąży?

 
Planowanie ciąży - pierwsze przygotowania

Zdrowa kobieta ma większe szanse na donoszenie ciąży i urodzenie zdrowego dziecka. A zatem zanim zaczniesz starania o nowego członka rodziny, sprawdź, czy twój organizm jest na to gotowy.  Jeżeli stosujesz antykoncepcję hormonalną, zapytaj swojego lekarza, po jakim czasie od odstawienia leku możesz zajść w ciążę (w zależności od jego składu zazwyczaj  trzeba odczekać od 1 do 3 miesięcy).  

Planowanie ciąży - badania kwi i moczu

Nawet jeżeli uważasz się za osobę zupełnie zdrową, powinnaś wykonać wiele badań, dzięki którym dowiesz się, czy organizm jest gotowy na ciążę.

Morfologia krwi służy do określenia jej składu. Poinformuje między innymi, czy nie masz niedokrwistości.

Warto oznaczyć grupę krwi i czynnik Rh – dowiesz się, czy jesteś zagrożona wystąpieniem konfliktu serologicznego (to sytuacja, w której matka po ekspozycji na krew płodu wytwarza przeciwciała niszczące jego krwinki czerwone – dzieje się tak, gdy płód jest Rh+, a kobieta Rh-).

Badanie ogólne moczu oceni wydolność nerek i wykryje ewentualne stany zapalne w obrębie układu moczowego.

Ponieważ zaburzenia funkcji tarczycy mogą spowodować trudności w zajściu w ciążę, a nawet niepłodność lub przyczynić się do poronień, zbadaj stężenie hormonów tarczycy we krwi.

W uzyskaniu pełnego obrazu funkcjonowania organizmu pomocne są oznaczenia stężenia glukozy na czczo, kreatyniny, mocznika oraz lipidogram.

Planowanie ciąży a choroby zakaźne

Duże znaczenie dla bezpieczeństwa nienarodzonego dziecka mają badania w kierunku następujących chorób zakaźnych:

• WZW B (wirusowe zapalenie typu B) – w surowicy oznacza się stężenie antygenu HBs (HbsAG); jeżeli jesteś chora, lekarze będą mieli szansę uchronić noworodka przed zakażeniem; jeżeli jesteś zdrowa (i jeszcze tego nie zrobiłaś), koniecznie się zaszczep!;
• różyczki – w surowicy sprawdza się poziom przeciwciał przeciwko wirusowi różyczki; jeżeli nie chorowałaś lub ich miano jest za niskie, bezwzględnie należy się zaszczepić (najpóźniej na miesiąc przed zajściem w ciążę); zakażenie w czasie ciąży jest groźne dla płodu – może wywołać wiele wad wrodzonych, a nawet poronienie;
• toksoplazmozy – we krwi również oznacza się poziom przeciwciał; w społeczeństwie bardzo wiele osób zetknęło się z tą chorobą, dla płodu niebezpieczne jest tylko świeże zakażenie; jeżeli badanie wykazało świeżą infekcję, udaj się do lekarza chorób zakaźnych, który najlepiej doradzi Ci, kiedy rozpocząć staranie się o dziecko; jeżeli nie jesteś zarażona, musisz bardzo uważać, żeby nie zachorować (unikaj kotów i psów, nie jedz surowego mięsa); w każdym trymestrze ciąży trzeba też będzie kontrolować poziom przeciwciał;
• HIV – na pewno każdy z nas znalazł się kiedyś w sytuacji, w której był narażony na zakażenie tym wirusem (zabiegi stomatologiczne, hospitalizacja, wykonanie tatuażu, przetoczenia krwi, seks bez zabezpieczenia), dlatego warto wykonać to badanie; jeżeli okaże się, że jesteś nosicielem wirusa, można ochronić dziecko przed zakażeniem.

Planowanie ciąży - badania ginekologiczne

Udaj się na badanie ginekologiczne i cytologię. Lekarz prawdopodobnie zleci też USG narządu rodnego (w celu dokładniejszej oceny) oraz piersi. Pozwoli to zidentyfikować ewentualne przeszkody mogące utrudnić zajście w ciążę lub jej donoszenie. 

Zastanów się, czy w rodzinie (twojej i partnera) nie występowały jakieś wady wrodzone i choroby genetyczne (mukowiscydoza, hemofilia, głuchota). Jeżeli tak, poproś swojego lekarza o skierowanie do poradni genetycznej, która postara się umożliwić wam posiadanie zdrowego dziecka. 

Gdy leczysz się przewlekle z jakiegoś powodu, koniecznie poinformuj lekarza o planowanym powiększaniu rodziny. Czasami leki, które przyjmujesz, są niebezpieczne dla płodu i trzeba będzie je wymienić na inne lub całkowicie odstawić. Poza tym niektóre schorzenia wymagają specjalnego przygotowania kobiety na czas ciąży. 

Planowanie ciąży a kwas foliowy

Niezwykle istotne znaczenie dla zdrowia twojego przyszłego dziecka ma kwas foliowy. Najprawdopodobniej tak jak w przypadku większości społeczeństwa masz za mało tej witaminy. Aby zapobiec wadom układu nerwowego i innym wrodzonym zaburzeniom u płodu, zacznij przyjmować go w dawce 0,4 mg/dobę (przynajmniej na miesiąc przed poczęciem). Większe dawki (4 mg dziennie) powinny spożywać kobiety, w których rodzinie występowały już wady układu nerwowego lub poprzednie dziecko urodziło się z wadą cewy nerwowej. 

Planowanie ciąży - zdrowe żywienie

Zacznij się zdrowo odżywiać. Twój organizm ma zapewnić schronienie i dostarczać odżywczych substancji malutkiej istocie aż przez 9 miesięcy. Dlatego wyrób w sobie prawidłowe nawyki żywieniowe już przed ciążą. Poza tym nie od razu będziesz wiedzieć, że w twoim ciele powstało nowe życie. Dla rozwoju płodu najważniejsze jest pierwsze 8 tygodni. Będzie musiał dostać od ciebie odpowiednie ilości białka, węglowodanów, tłuszczów oraz witamin i składników mineralnych. Zapewnisz je, stosując odpowiednio zbilansowaną dietę. 

Koniecznie zrezygnuj z palenia papierosów (twój partner również). Jeżeli nie możesz obejść się bez alkoholu, przynamniej ogranicz jego spożycie do minimum (w czasie ciąży całkowicie z niego zrezygnuj). Powyższe używki mają bardzo negatywny wpływ na rozwój płodu. 

Planowanie ciąży - aktywość fizyczna

Postaraj się zadbać o kondycję fizyczną. Wzmocnienie niektórych partii mięśni (brzucha, pleców, krocza, pośladków) oraz poprawienie ogólnej wydolności organizmu powinno cię uchronić przed niektórymi przykrymi dolegliwościami w czasie ciąży, a także usprawnić przebieg porodu. A zatem zapisz się na basen, aerobik albo namów znajomych i rodzinę na wycieczki rowerowe. 

Ciąża to wspaniały okres w życiu kobiety. Aby przebiegała bez powikłań i dostarczała ci wiele radości, już teraz zadbaj o siebie i wprowadź zdrowe nawyki do codziennego życia.

 

---